JAN DE ZUTTER
JAN DE ZUTTER
Loving tomorrow
Seks en technologie zijn altijd al goede maatjes geweest. Of het nu de uitvinding van de fotografie was of de introductie van de videorecorder of het internet, mensen hebben meteen gebruik gemaakt van de nieuwste snufjes om hun seksleven op te pimpen. Vandaag geeft een Duitse sekspop al pijpbeurten op commando en in de toekomst beleven we virtuele superorgasmes in cyberspace.
Jan de Zutter
Stel, het is nu januari 2210 of nog een eeuw of twee later. Overal in het heelal leven er mensen die honderden jaren oud worden en zichzelf zo nu en dan uploaden in supercomputers. Alle onderdelen van ons lichaam - als we nog een lichaam hebben - zijn vervangbaar en verbeterbaar. Schaarste is een begrip dat we niet meer kennen. We hebben dus tijd zat om ons creatief bezig te houden en te wentelen in de geneugten van het leven. Zullen we in dat hemelse paradijs vol technologische wonderen nog bronstig uitkijken naar de volgende wip of hitsig worden als we een pluk schaamhaar uit een tanga zien krullen? Zorgen voor later, zou je denken. Science fiction-auteurs, lieden die doorgaans creatief omspringen met de toekomst, slopen tot voor kort in een grote boog rond de toekomst van seks. In Star Trek zijn aliens genderneutraal en beperken relaties zich tot monogame, heteroseksuele contacten. Van de honderden personeelsleden van de USS Enterprise was er geen enkele homoseksueel. Je hebt niet eens zoveel verbeelding nodig om te beseffen dat het Holodeck, de virtuele simulatiekamer van het ruimteschip, de uitgelezen plek is om onuitspreekbare seksuele avonturen te beleven. Helaas, geen seks aan boord van de Enterprise. Het is maar de vraag of seks in de toekomst even bizar zal zijn als de technologische vernieuwingen die we ons voorspiegelen. Dat moet haast wel, omdat de geschiedenis heeft aangetoond dat ons seksleven gelijke tred houdt met technologische vernieuwingen. Om de toekomst van seks te kennen, moeten we terug naar het verleden. Het is een open deur intrappen te beweren dat de uitvinding van de pil ons seksleven veranderd heeft. Maar ook bescheiden technologische veranderingen hadden een gigantische impact op hoe we seks beleven. Neem nu de introductie van gasverlichting in theaters. Voorstellingen die overdag plaats vonden, konden nu ‘s avonds geprogrammeerd worden. Je kon plots met je geliefde de donkere hoekjes van de schouwburg opzoeken, handjes vasthouden en knuffelen. Dat veranderde de manier waarop koppels hun vrijage beleefden. En toen het publieke elektriciteitsnet een feit werd, kon je tot in de late uurtjes op het plein rommelen met je lief.
De democratisering van de auto zorgde dan weer voor een mobiele vorm van privacy, zodat de eerste wip op de achterbank al snel een feit was. Auto’s konden je ook naar dat groezelige hotelletje buiten de stad brengen, ver van alle sociale controle. Voorhuwelijkse seks en overspel werden daardoor heel wat eenvoudiger. De videorecorder werd niet uitgevonden om seks te stimuleren, maar deed de porno-industrie wel boomen. En toen de telefoon zijn intrede deed in de huiskamers, zagen tieners meteen hun kans om hun eerste liefjes te bellen, met ellenlange discussies over het telefoongebruik tot gevolg. De telefoon en later de gsm, boden jongeren een vorm van privacy die ze voorheen niet hadden gekend. Zelfs sociale veranderingen boetseerden ons seksleven. De democratisering van het onderwijs, meerbepaald het hoger onderwijs, zorgde ervoor dat adolescenten niet meer uitsluitend door volwassenen werden omringd, maar vooral door hun leeftijdsgenoten. Ze ontwikkelden hun eigen jargon, hun eigen cultuur en ja hun eigen seksleven. De lijst van maatschappelijke evoluties die rechtstreeks naar het kruis grepen is eindeloos: de uitvinding van het maandverband en de tampon, het Kinsey rapport, de pil, panty’s, Playboy, de ‘ontdekking’ van de G-spot en de clitoris, penicilline en de impact op seksueel overdraagbare aandoeningen, gemengd onderwijs, de medicalisering van seksuele dysfuncties zoals erectieproblemen en de uitvinding van viagra of de orgasmepil… De geneesmiddelenindustrie zal in de toekomst allicht een grotere invloed uitoefenen op seks. “We zullen een toenemend kennis over en controle op de neurologische basis van lust en verlangen zien ontstaan,” zegt James Huges, een filosoof die uitgebreid heeft gepubliceerd over de toekomst van seks. In 1953 reeds deed John C. Lilly - die beroemd werd met zijn onderzoek naar de intelligentie van dolfijnen - experimenten waarbij apen een orgasme konden opwekken met een eenvoudige druk op een knop. De beesten bedienden zichzelf elke drie minuten gedurende zestien uur, om daarna acht uur te slapen. De dag daarop grepen ze meteen weer naar hun orgasmeknop. Wetenschappers beginnen stilaan beter te begrijpen hoe emoties zoals liefde, verlangen en lust beïnvloed worden door chemicaliën in de hersenen. Over de rol van prethormonen zoals dopamine tijdens orgasmes is al heel wat bekend. “Genotservaringen zijn volledig afhankelijk van onze cognitieve architectuur, die we eventueel naar eigen wens kunnen manipuleren,” zegt Michael Anissimov, een wetenschapsjournalist die schrijft over artificiële intelligentie. “Wellicht is het zelfs minder ingewikkeld dan we denken. Heel wat drugs stimuleren nu al direct ons genotcentrum.” Synthetische oxitocyne, het zogenaamde ‘knuffelhormoon’ dat bijdraagt tot de hechting tussen mensen, bestaat al.




Het internet heeft cyberseks of virtuele seks mogelijk gemaakt, met als gevolg dat er geheel nieuwe vragen opduiken over seks. Is virtuele seks wel échte seks? Wie ‘neen’ antwoordt omdat er geen fysieke intimiteit plaats vindt, moet meteen concluderen dat je met cyberseks ook geen overspel kunt plegen. Nochtans voelt het voor veel mensen wel als ‘bedrog’ aan als hun partner virtuele spelletjes speelt op het internet. Virtuele seks heeft wel degelijk gevolgen in het échte leven - denk maar aan de online seksverslavingen die therapeuten handenvol klanten opleveren. En als virtuele seks échte seks is, dan zullen we er ook mee moeten leren omgaan.

Het IT-onderzoeksbureau Gartner voorspelde al dat 2 procent van de Amerikanen tegen 2015 getrouwd zullen zijn in een virtuele wereld met mensen die ze nog nooit ontmoet hebben en wellicht nooit zullen ontmoeten. Vandaag vinden dergelijke huwelijken al plaats op Second Life. “Hoewel die geen enkele wettelijke basis hebben, kan dat in de toekomst best veranderen, “ zegt Adam Sarner, onderzoeker bij Gartner. Tegen 2050 zullen mensen volgens Sarner ook trouwen met robots. In deze toekomstvoorspellingen wordt er nog van uitgegaan dat mensen biologische wezens zijn. Die hard futurologen zijn echter van mening dat de grens tussen biologie en technologie zal vervagen. Ze hebben het over de transhumane mens, een nieuw wezen dat zal voortspruiten uit de technologische ontwikkelingen van de late twintigste eeuw. Op lange termijn worden we allemaal robots. Het transhumanisme is het onvermijdelijke gevolg van het verlangen van mensen om hun conditie te verbeteren. Een laatste fase van dat proces is de zoektocht naar het overstijgen van ziekte en dood. Hoe zullen we seks beleven in deze imaginaire wereld? “Als de mens van de toekomst semi-biologisch is, dan blijft de fysiologie van seks ongeveer dezelfde sexy, geurige, natte seks waarvan we vandaag houden, wellicht aangevuld met virtuele extra’s,” zegt Natasha Vita-More, stichtster van Transhumanist Arts and Culture. “Maar wat als we onze genitaliën verliezen? Waarmee gaan we dan tegen elkaar aanwrijven?” Vita-More gelooft dat we evolueren naar exo-seks, buitenlichamelijke seks in een virtuele omgeving, vergelijkbaar met Second Life of andere digitale formats waarin seks verrijkt, uitgebreid, gedigitaliseerd en synthetisch wordt. Deze seks wordt hyperrealistisch. Maar ook de goede oude endo-seks, seks in het lichaam, zal blijven bestaan, zelfs al heeft de mens geen uniek biologisch lichaam meer. We zullen nog altijd kunnen ‘bestaan’ op verscheidene platforms, als biologische personen, virtuele avatars of in een andere vorm. Michael Anissimov gelooft dat de traditionele wip zal blijven bestaan, maar slechts als een bescheiden onderdeel van een veel rijker seksleven dat we zelf kunnen ontwikkelen. Volgens Annisimov is seks eigenlijk een bijzonder oude, door-en door-simpele activiteit, waar we in de toekomst mogelijk geen belangstelling meer voor hebben. We kiezen misschien liever voor “complexere activiteiten die meer genot opleveren en meer verbondenheid genereren tussen mensen.” Entropia da Silva, een virtuele bewoonster van Second Life fantaseert over virtuele avatars die geupload worden in cyberspace. Zo kan je relaties uittesten door ze te simuleren in cyberspace. Een vaste relatie zal dan bestaan uit het samenvoegen van twee uploads in één “hoger brein” waarin de twee personen gelijktijdig aanwezig zijn. Dan ervaren we eindelijk de supermindfuck.